Słynne cytaty Janusza Korczaka

W świecie, gdzie opinie zmieniają się jak pory roku, a trendy wychowawcze przychodzą i odchodzą, istnieją głosy, które pozostają niezmiennie aktualne. Jednym z nich jest głos Janusza Korczaka – lekarza, pisarza, pedagoga i przede wszystkim obrońcy praw dziecka, którego myśli, spisane ponad wiek temu, nadal poruszają serca i umysły.

Korczak, właściwie Henryk Goldszmit, nie był zwykłym pedagogiem. Był wizjonerem, który w czasach, gdy dzieci traktowano jako „niedokończonych dorosłych”, odważył się głosić rewolucyjną myśl: dziecko jest człowiekiem już teraz, a nie dopiero w przyszłości. Jego podejście do wychowania opierało się na głębokim szacunku, zrozumieniu i miłości – wartościach, których znaczenia nie sposób przecenić również w dzisiejszym świecie.

Poniżej przedstawiam dwadzieścia cytatów Starego Doktora, które nie tylko inspirują, ale też zmuszają do refleksji nad tym, jak traktujemy najmłodszych. Każde z tych zdań to nie tylko mądrość pedagogiczna, ale też uniwersalna prawda o człowieczeństwie, godności i relacjach międzyludzkich. W czasach, gdy wychowanie często sprowadza się do poradników i szybkich rozwiązań, słowa Korczaka przypominają nam, że najważniejsze jest to, co niewidoczne dla oczu – szacunek dla drugiego człowieka, niezależnie od jego wieku.

„Nie ma dzieci – są ludzie.”
„Dziecko ma prawo być sobą. Ma prawo do popełniania błędów. Ma prawo do posiadania własnego zdania. Ma prawo do szacunku.”
„Dziecko chce być dobre. Jeśli nie umie – naucz, jeśli nie wie – wytłumacz, jeśli nie może – pomóż.”
„Nie takie ważne, żeby człowiek dużo wiedział, ale żeby dobrze wiedział, nie żeby umiał na pamięć, a żeby rozumiał, nie żeby go wszystko troszkę obchodziło, a żeby go coś naprawdę zajmowało.”
„Szacunku dla bieżącej godziny, dla dnia dzisiejszego. Jak będzie umiało jutro, gdy nie dajemy żyć dziś świadomym, odpowiedzialnym życiem?”
„Szacunku dla każdej z osobna chwili, bo umrze i nigdy się nie powtórzy, a zawsze na serio; skaleczona krwawić będzie, zamordowana płoszyć upiorem złych wspomnień.”
„Pozwólmy ochoczo pić radość poranka i ufać. Dziecko tak właśnie chce.”
„Dzieci – to przyszli ludzie. Więc dopiero będą, więc jakby ich jeszcze nie było. A przecież jesteśmy: żyjemy, czujemy, cierpimy.”
„Umysł dziecka – las, którego wierzchołki lekko się poruszają, gałęzie splatają, liście drżąc dotykają.”
„Dobry wychowawca, który nie wtłacza a wyzwala, nie ciągnie a wznosi, nie ugniata a kształtuje, nie dyktuje a uczy, nie żąda a zapytuje – przeżyje wraz z dziećmi wiele natchnionych chwil.”
„Pozwól dzieciom błądzić i radośnie dążyć do poprawy.”
„Szukaj własnej drogi. Poznaj siebie, zanim zechcesz dzieci poznać.”
„Ma dziecko przyszłość, ale ma i przeszłość: pamiętne zdarzenia, wspomnienia, wiele godzin najistotniejszych samotnych rozważań.”
„Nie najłatwiejszą prowadź ich drogą, ale najpiękniejszą.”
„Dla jutra lekceważy się to, co dziś [dziecko] cieszy, smuci, dziwi, gniewa, zajmuje. Dla jutra, którego ani rozumie, ani ma potrzebę rozumieć, kradnie się lata życia, wiele lat.”
„Nie bój się stanowczości. Właśnie tego potrzebuję – poczucia bezpieczeństwa.”
„Nie chroń mnie przed konsekwencjami. Czasami dobrze jest nauczyć się rzeczy bolesnych i nieprzyjemnych.”
„A czym jest treść duszy, jeśli nie wszechświatem, jeno bez wymiarów?”
„Dziecko małe, lekkie, mniej go jest. Musimy pochylić, zniżyć ku niemu.”
„Zdaj sobie sprawę z tego, do czego sam jesteś zdolny, zanim dzieciom poczniesz wykreślać zakres praw i obowiązków.”